In dit artikel vind je tips en belangrijke aandachtspunten bij het schrijven van een subsidiedossier.
In dit artikel vind je tips en belangrijke aandachtspunten bij het schrijven van een subsidiedossier. Dit artikel werd opgesteld op basis van de tips die Circuscentrum meegeeft tijdens de infosessies rond subsidiedossiers.
De tips en voorbeelden zijn uitgewerkt op basis van het Circusdecreet, maar zijn breder toepasbaar.
Binnen de cultuursector bestaan er verschillende organisaties die advies en ondersteuning bieden bij het schrijven van subsidiedossiers. Ze bieden vaak advies op maat, infosessies en schrijftafels aan.
Circuscentrum organiseert jaarlijks infosessies en schrijftafels rond subsidies binnen het Circusdecreet. Meer informatie over ons aanbod vind je hier.
Er bestaan diverse subsidielijnen op lokaal, Vlaams en Europees niveau. Voor kunstenaars, kunstenorganisaties en cultuurorganisaties zijn er op Vlaams niveau verschillende decreten waar subsidies kunnen worden aangevraagd.
Lees de decreten en de richtlijnen en bepaal welke subsidie aansluit bij jouw traject. Waar ben je naar op zoek? Een project of een structurele subsidie? Voor welke disciplines? Vertrek vanuit je eigen werking en ondersteuningsmogelijkheden.
Een beperkt overzicht van Vlaamse subsidies die interessant kunnen zijn voor circusorganisaties vind je hier. Daarnaast helpt de subsidiewijzer van het Departement Cultuur, Jeugd en Media je stap voor stap bij het vinden van de juiste subsidie.
Een overzicht van de subsidielijnen binnen het Circusdecreet vind je hier.
De spelregels voor subsidieaanvragen worden vastgelegd in verschillende documenten. Deze teksten bevatten de basisvoorwaarden en criteria waar je dossier aan moet voldoen. Wetteksten en overheidsdocumenten lezen niet altijd even vlot, maar ze zijn belangrijk om de doelstellingen en criteria van een subsidielijn beter te begrijpen.
Een subsidielijn wordt bepaald door drie basisdocumenten.
Een decreet is een juridisch kader waarbinnen de regels voor subsidies worden vastgelegd.
Voor circus is dit het “Decreet houdende een circusbeleid” van 2019 of kortweg het Circusdecreet.
Uitvoeringsbesluiten gaan dieper in op de details van een decreet en geven extra duiding bij specifieke regels.
Een memorie van toelichting geeft extra duiding bij de doelstellingen van een decreet.
Alle documenten rond het Circusdecreet vind je terug op de website van het Departement Cultuur, Jeugd en Media.
Bekijk alle stukjes en stappen die nodig zijn om een dossier te schrijven en in te dienen. Zo kan je goed voorbereid beginnen schrijven.
Stel een planning op voor alle fases van het dossier, ook na goedkeuring. Hou hierbij rekening met de indiendatum en de startdatum! Vaak mag je pas enkele maanden tot een jaar na indiening starten aan je project of werking.
Bijvoorbeeld: voor de subsidie ‘Creatie en spreiding van een circusproductie’ is de indiendatum 1 maart in het jaar dat voorafgaat aan de start van je project. Voor een project dat start op 1 januari 2028 moet je dus op 1 maart 2027 indienen.
De indiendatum is de uiterste deadline waarop je kan indienen. Je kan dus al vroeger indienen. Zet jezelf een vroegere deadline, zo heb je nog marge op het einde van je schrijfproces.
Begin op tijd! Een goed dossier schrijven vraagt tijd en concentratie. Hou niet alleen rekening met het schrijfproces, maar ook met gesprekken met partners, het opvragen van offertes, feedback, …
Duid één persoon aan als coördinator van het dossier. Die bewaakt de planning, coördineert de aanpak en volgt het proces op. De coördinator moet het dossier niet in zijn eentje schrijven, maar is wel verantwoordelijk voor het eindresultaat.
Je team
Een subsidiedossier schrijf je niet alleen. Betrek van bij de start alle relevante personen en maak duidelijk wie wanneer een rol speelt in het proces. Zorg dat iedereen mee is met het plan en je doelstellingen. Breng in kaart hoeveel tijd en inzet van iedereen verwacht wordt.
Breng in kaart wie er nog betrokken moet worden bij het proces, zoals je bestuur, de algemene vergadering, een adviesgroep, …. en neem dit op in je planning.
Partners
Denk goed na over met wie je partnerschappen wil aangaan. Je partners moeten een reële bijdrage leveren aan je project of werking.
Ga op tijd in gesprek met mogelijke partners, zodat je tijd hebt om alle afspraken en verwachtingen helder te krijgen. Als je intentiebrieven wil toevoegen aan je dossier, vraag ze op tijd en persoonlijk aan.
Feedback
Durf om advies en feedback te vragen op verschillende momenten tijdens het proces. Vraag het aan werkplaatsen, gevestigde organisaties, ervaren makers, … of zelfs aan iemand buiten de sector. De meeste mensen zijn bereid te helpen uit liefde voor het vak of de organisatie. Vraag je een groot engagement, zoals het volledig nalezen van een dossier, zorg er dan wel voor dat je voldoende tijd voorziet.
Elk dossier moet voldoen aan twee soorten criteria.
De ontvankelijkheidscriteria
De ontvankelijkheidscriteria bepalen of je dossier in behandeling wordt genomen. Voldoet je dossier niet aan deze criteria, dan wordt het onontvankelijk verklaard. Het dossier wordt dan als ongeldig beschouwd en niet verder beoordeeld.
De ontvankelijkheidscriteria gaan niet over de inhoud, maar over:
Check voor je begint te schrijven en opnieuw bij indiening, of je aanvraag voldoet aan alle criteria. Anders is al je werk voor niets.
De kwaliteitscriteria
De kwaliteitscriteria gaan over de inhoud van je dossier. Op basis van deze criteria krijgt je dossier een positieve of negatieve beoordeling.
Sta stil bij alle criteria. Wat bedoelt de overheid met deze criteria en wat wil ze ermee bereiken? Hoe past jouw project binnen het voorgestelde kader? Denk goed na over hoe jouw aanvraag tegemoet kan komen aan deze criteria. Wat moet een beoordelaar lezen? Zorg dat je in je dossier een antwoord biedt op elk criterium.
Een subsidieaanvraag wordt beoordeeld op de kwaliteit van het dossier, niet op het uiteindelijke project of resultaat. De commissie kan enkel de neergeschreven plannen, intenties en ambities beoordelen. Omdat het gaat om de beoordeling van toekomstig en immaterieel werk, is dit een zorgvuldig en delicaat proces.
Een subsidiedossier bestaat uit een inhoudelijk en een zakelijk luik. Beide delen zijn een reflectie van elkaar en moeten elkaar ondersteunen. Activiteiten die je inhoudelijk beschrijft, moeten ook terugkomen in de planning en begroting. Werk je bijvoorbeeld met een coach, dan moet hun werk begroot worden op basis van de voorziene planning.
Pas je iets aan in het ene deel, pas het dan ook aan in het andere deel.
In het inhoudelijke luik vertaal je je plannen naar een heldere en overtuigende tekst die inspeelt op alle kwaliteitscriteria. Zorg er daarom voor dat je deze criteria goed begrijpt en toon aan hoe jouw aanvraag aansluit bij de doelstellingen van de subsidie.
Afhankelijk van de subsidielijn moet je een uitgewerkte tekst indienen of moet je verschillende vragen beantwoorden in aparte invulvelden. Schrijf je plannen eerst uit als een verhaal dat voor jou klopt. Dit zal je helpen om alles helder op papier te krijgen. Je kan het later omzetten naar de vorm die verwacht wordt door de overheid.
Motiveer waarom je project of werking relevant is en welke meerwaarde het biedt. De lezer moet overtuigd worden van het bestaansrecht van je idee. Toon tegelijk aan dat je kritisch nadenkt over je plannen en werk je ideeën concreet uit. Maak duidelijk aan de lezer dat het een goed doordacht plan is en geen verzameling losse ideeën.
Vermeld relevante partners en betrokkenen, maar beperk je tot wie daadwerkelijk een rol speelt. Wees dus voorzichtig met namedropping.
Ga ervan uit dat de beoordelingscommissie jou of je organisatie niet kent. Leg duidelijk uit wie je bent, wat je doet en welke ambities je hebt. Commissieleden gaan soms op zoek naar bijkomende informatie, zorg ervoor dat de informatie op je website en andere online kanalen overeenkomt met je dossier en up-to-date is.
Het zakelijke luik vertaalt je plannen naar een realistische begroting en planning. Het moet nauw aansluiten bij het inhoudelijke deel, wijzigingen in je plan moeten ook worden doorgevoerd in je begroting en planning.
Bij een begroting zijn er enkele aandachtspunten:
Een begroting bestaat uit alle kosten en inkomsten die te maken hebben met het project of de werking, inclusief inkomsten uit andere bronnen dan de subsidie. Bij subsidieaanvragen moet je begroting meestal in evenwicht zijn: de kosten en inkomsten moeten dus gelijk zijn aan elkaar.
Zorg dat je begroting transparant is, leg uit hoe je aan bepaalde bedragen komt door je berekening mee te geven. Vraag bijvoorbeeld offertes op en gebruik deze in je berekening.
Cultuurloket maakte een kennisartikel en webinar ‘begroten voor de cultuursector’ en publiceerde daarnaast veel artikels rond begroten, financiering, … Je vindt alle artikels terug in hun kennisdatabank.
Vergoeden
Leg bij vergoedingen aan personen altijd uit hoe de persoon vergoed wordt (via loondienst, factuur, KVR, …) en hoe het loon berekend wordt (dagloon, forfait, …).
Betaal je medewerkers steeds een faire vergoeding of loon en houd rekening met de geldende barema’s binnen de cao’s.
Inkomsten
Zorg voor een spreiding van je inkomsten. Kan je naast de subsidie waarvoor je indient ook rekenen op eigen inkomsten, sponsoring, andere subsidies, …?
Als je subsidies hebt aangevraagd via andere kanalen, bijvoorbeeld een lokale subsidie, kan je deze opnemen bij je inkomsten ‘onder voorbehoud’. Zet er wel bij waar je de subsidie hebt aangevraagd en wanneer je nieuws verwacht.
Onderzoek zeker wat de mogelijkheden voor ondersteuning (in natura en financieel) in de gemeente waar je organisatie gevestigd is, of waar je een link mee hebt.
Samenwerkingen in natura kunnen worden opgenomen in je begroting. Dit kan op twee manieren: een categorie ‘inkomsten in natura’ bij je inkomsten of een geschatte kost die zowel bij de inkomsten als de kosten wordt opgenomen (zodat het verschil 0 euro is).
Bijvoorbeeld: je kan gratis gebruikmaken van technisch materiaal. Je kan materiaal als inkomst in natura opnemen voor 0 euro. Of je zet de geschatte prijs (bv. 100 euro) zowel bij de kosten (huur materiaal) als de inkomsten (ondersteuning materiaal), allebei voor 100 euro zodat het verschil 0 euro is.
Inbreng in natura kan ook gevaloriseerd worden via de toelichting in het zakelijk plan in plaats van in de begroting.
BTW
Hou rekening met de btw. Als je niet btw-plichtig bent is btw een kost, dan maak je een begroting inclusief btw. Als je wel btw-plichtig bent, is de btw aftrekbaar en dus geen kost, dan maak je een begroting exclusief btw.
Schrijf voor je publiek. Een subsidiedossier is geen publiekscommunicatie, het is een vertaling van je ideeën naar een commissie die deze ideeën ook zal beoordelen. Schrijf dus niet te poëtisch, maar zorg wel dat je eigenheid en passie worden overgedragen. Het mag ook geen saaie opsomming worden.
Laat je dossier nalezen, zowel inhoudelijk als taalkundig. Laat het zeker ook nalezen door iemand die volledig buiten de sector staat. Het dossier zou (grotendeels) leesbaar moeten zijn voor een leek.
Een AI-tool kan helpen om je tekst te structureren of na te lezen. Zorg ervoor dat je eigen stem duidelijk aanwezig blijft in het dossier, zodat het authentiek blijft. Gebruik geen woorden of zinnen die jij zelf nooit zou gebruiken.
Vind je het moeilijk om je dossier uit te schrijven?
Tijdens de schrijftafels van Circuscentrum krijg je de kans om samen met andere aanvragers en experten aan je dossier te werken. Wissel ideeën uit, stel je vragen, deel ervaringen en ontvang feedback om je aanvraag verder te verfijnen.
Circuscentrum organiseert jaarlijks twee schrijftafels, meer informatie vind je hier.
Subsidiedossiers bij de Vlaamse overheid moeten worden ingediend via het digitale platform KIOSK. Ook de uiteindelijke beslissing zal gecommuniceerd worden via KIOSK.
Check KIOSK op voorhand, zorg ervoor dat je kan inloggen en bekijk waar en hoe je dossier moet worden ingediend. Zo vermijd je onaangename technische verrassingen op het moment dat je wilt indienen.
Zorg dat je de contactgegevens van de administratie bij de hand hebt zodat je hen meteen kan contacteren als er een probleem opduikt.
Hier vind je een handleiding voor KIOSK.
Laat alle betrokken weten dat je hebt ingediend, en breng hen ook zo snel mogelijk op de hoogte van de definitieve beslissing.
Lees het advies van de commissie grondig en ga erover in gesprek. Beschouw het als een leerervaring: waarom is je dossier geweigerd? Wat kan je verbeteren?
Wees je bewust van de voorwaarden waaraan je moet voldoen en pas ze ook toe. Bij Vlaamse subsidies moet je communiceren over je project in het Nederlands en het logo van de Vlaamse overheid moet in alle communicatie (over het project) worden meegenomen.
Subsidies moeten altijd verantwoord worden. Je moet kunnen aantonen dat je hebt uitgevoerd wat je hebt beloofd. Meestal wordt er een afrekening en/of eindverslag gevraagd, bij werkingsmiddelen wordt er een jaarverslag verwacht. De verantwoording bestaat meestal uit een financieel en een inhoudelijk deel. Er worden in de verantwoording bewijsstukken gevraagd, hou tijdens je project dus alles goed bij. Zorg dat alles (facturen, contracten, publiekscijfers, …) traceerbaar is, voor de overheid, maar ook voor de sector, jezelf en je erfgoed. Hou rekening met de verantwoording in je planning.
Pas je begroting aan, het effectief toegekende subsidiebedrag is soms lager dan je gevraagde bedrag.
Hou rekening met de afrekening. Bij veel subsidies krijg je het laatste deel pas uitbetaald na goedkeuring van de verantwoording.
Hou de verantwoordelijke overheid op de hoogte van je project, zeker als er grote wijzigingen zijn (inhoudelijk of budgettair).
Kijk ook naar de lange termijn, nodig alle betrokken personen uit bij de ontknoping van je project, je première, … zodat ze weten waaraan ze hebben meegeholpen.
Circusmagazine bericht op eigentijdse wijze het over verleden, heden en toekomst van de circuswereld in Vlaanderen and beyond.
Lees het hier