Er bestaat niet één vaste weg om circusartiest te worden. Sommige artiesten groeien door vanuit een circusatelier of productiegroep, anderen volgen een voorbereidende stage, een hogere circusopleiding of een opleiding in een verwante kunstdiscipline. Verder artistiek en technisch ontwikkelen kan ook zonder formele opleiding, via begeleidingstrajecten, workshops en masterclasses.

Welke route het best past, is afhankelijk van leeftijd, ervaring, discipline en ambities. Op deze pagina bieden wij een overzicht van de verschillende mogelijkheden die toekomstige circusartiesten kunnen voorbereiden op een professionele loopbaan en die artiesten kunnen ondersteunen in hun verdere ontwikkeling als circusartiest.

Circusatelier

Circusateliers bieden circuslessen aan voor kinderen, jongeren en volwassenen in de vrije tijd.

Sommige circusateliers bieden overdag hun ruimte aan om zelfstandig te trainen.

Hier staat een overzicht van de Vlaamse circusateliers.

Sommige circusateliers bieden extra begeleiding en speelkansen voor jongeren met ambitie om door te groeien als circusartiest.

Productiegroepen

In een productiegroep krijgen jongeren de kans om samen een eigen voorstelling uit te werken, onder begeleiding van een ervaren circusdocent of een professionele artiest. Op verschillende Vlaamse circusfestivals krijgen de productiegroepen kansen om te spelen voor een breed publiek.

Voorbereidende stage

Alle circushogescholen werken met audities. De criteria voor de audities zijn streng en er is vaak hoge concurrentie, daarom bestaan er verschillende voorbereidende stages.

PREP Stage (Vlaanderen)

De PREP stage is een voorbereidende stage op de audities van de circushogescholen.

Wegens budgettaire beperkingen werd de voorlopig laatste editie van de PREP stage georganiseerd in schooljaar 2025-2026. Op dit moment onderzoekt Circuscentrum samen met de sector, een nieuwe toekomst voor de PREP stage.

Sold to the circus (Rotterdam, Nederland)

Sinds 2024 organiseert Tall Tales Company in samenwerking met CODARTS en Circus Rotjeknor Sold to the Circus, een voorbereidend circustalentprogramma in Nederland. Binnen het programma zijn er twee trajecten mogelijk:

• Auditietraject = voorbereiding op de audities van de hogescholen
• Verdiepend en didactiek traject = artistieke en educatieve verdieping, voor jongeren met interesse in lesgeven, dramaturgie, productie of techniek.

Elke zaterdag gedurende 30 weken krijgen deelnemers les in Rotterdam. Het programma is toegankelijk voor Vlamingen.

Twee keer per jaar worden er audities georganiseerd voor geïnteresseerden.

Alle informatie via de website van Tall Tales

Hoger onderwijs

Circus Bachelor

Circushogescholen bieden een bachelordiploma in circus aan, het zijn opleidingen van drie tot vier jaar.

Elke school heeft zijn eigen aanpak, profiel en focus. De keuze voor de juiste opleiding vergt daarom wat onderzoek. Sommige scholen werken met opendeurdagen of (online) bezoekmomenten zo kunnen geïnteresseerde studenten kennismaken met de sfeer en inhoud van een opleiding.

Alle scholen werken met audities, een overzicht van de auditie data staat op de website van FEDEC.

In Vlaanderen bestaat er geen onderwijsinstelling die een diploma in circus aanbiedt. In Brussel heb je wel de École Supérieure des Arts du Cirque (ESAC), die onder het Waalse onderwijssysteem valt. Jongeren die verder willen studeren binnen circus moeten dus naar Brussel of het buitenland.

Een overzicht van de circushogescholen staat op de website van FEDEC (de koepelorganisatie van circusscholen).

Circus Master

Er zijn maar enkele circusscholen die een master circus aanbieden. De masters zijn meestal éénjarige opleidingen en hebben een grotere focus op onderzoek.

Een master in circus kan gevolgd worden door studenten met een relevante vooropleiding zoals dans of theater.

Een overzicht van de circushogescholen staat op de website van FEDEC (de koepelorganisatie van circusscholen).

Kunsten

Een circusbachelor is niet de enige mogelijke voorbereiding op een carrière als circusartiest. Ook andere bachelors en masters binnen de kunsten zoals drama, dans of performance bieden kansen om door te groeien binnen de circussector.

We nemen hier ook enkele opleidingen in mime, clownerie en fysiek theater mee.

• De Amsterdamse hogeschool voor de Kunsten biedt een bachelor Mime aan. Dit is een vierjarige opleiding.

• École internationale de théâtre Jacques Lecoq in Avignon biedt een opleiding fysiek theater aan. Lecoq biedt een erkend diploma aan niveau 6 (=BAC+3).

Niet-erkende opleidingen

Niet-erkende opleidingen zijn opleidingen die niet erkend zijn door een daartoe bevoegde instelling en dus geen erkend bachelor of master diploma kunnen afleveren.

Binnen de circussector bestaan verschillende hoogwaardige opleidingen die niet-erkend zijn. Sommige van deze opleidingen bieden wel een diploma aan, dat aanvaard wordt binnen de (internationale) kunstensector.

Circushogescholen

Sommige circushogescholen bieden jaaropleidingen aan voor volwassenen. Het gaat hierbij dus niet om een bachelor/master met diploma.

Enkele voorbeelden zijn:

• Lido: Project Formalization (FOCON), een ontwikkelingstraject van vier maanden voor artiesten die al meer dan drie jaar zijn afgestudeerd
• Circomedia biedt verschillende trajecten aan ter specialisatie
• Cirko Vertigo biedt masterclasses aan en de mogelijkheid om individuele vakken te volgen

• SKH biedt verschillende trajecten aan zoals specialisatietrajecten in specifieke circusdisciplines, rond rigging of creatie

Opleidingen

Er bestaan verschillende (meerjarige) opleidingen in het buitenland in circus en/of relevantie opleidingen in fysiek theater of mime.

• LASSAAD école internationale de théâtre is een tweejarige opleiding gevestigd in Brussel. Deze theateropleiding heeft aandacht voor vormen van fysiek theater zoals mime, commedia d’ell arte en clownerie.

Bijscholen

Een opleiding tot circusartiest stopt eigenlijk nooit. Er bestaan verschillende mogelijkheden om jezelf te specialiseren en bij te scholen.

Naast opleidingen bieden veel circushogescholen ook zomerstages, masterclasses en workshops aan. Een overzicht van het actuele aanbod staat op de opportunities pagina van FEDEC.

Daarnaast bestaan er nog verschillende opleidingsmogelijkheden buiten de circushogescholen, zoals reeksen van modules of stages.

Maar ook veel circusorganisaties in Vlaanderen bieden workshops en masterclasses aan. Een overzicht staat op onze kansen pagina.

Financiële ondersteuning

De mogelijkheden voor financiële ondersteuning hangen af van het type opleiding en diploma, controleer dit dus altijd goed.

Circusdecreet

Binnen het Circusdecreet bestaat de ‘Ontwikkelingsgerichte beurs voor individuele circuskunstenaars’. Deze beurs dient ter ondersteuning van circusprofessionals hun professioneel traject. De beurs kan aangevraagd worden voor een opleiding of ontwikkelingstraject.

De ontwikkelingsgerichte beurzen kunnen niet aangevraagd worden voor een opleiding binnen het formeel onderwijs (bachelor of master). Ze kunnen dus wel aangevraagd worden voor een niet-erkende opleiding.

Meer informatie vind je terug op deze pagina of op de website van het Departement Cultuur, Jeugd en Media.

Heb je nog vragen over het aanvragen van beurs binnen het Circusdecreet? Sluit dan zeker aan op een van onze infosessies over projectsubsidies binnen het Circusdecreet.

Studietoelagen

Voor een bachelor of master in het buitenland bestaan er studietoelagen via het Departement Onderwijs.

Meer informatie staat op de website van het Departement Onderwijs.