Manon Verplancke: de fotograaf als fly on the wall
Circusartiest Manon Verplancke heeft altijd al graag gefotografeerd. Tijdens haar opleiding aan CODARTS was zij degene die het werk van haar medestudenten vastlegde. Later maakte ze foto’s voor affiches van verschillende circusfestivals. Voor WERDEN duikt ze de diepte in: een jaar lang volgde ze de residenten van werkplaats PERPLX en twee makers bij Miramiro. Niet alleen met haar camera, maar ook met vragen die in tekst en audio worden zichtbaar gemaakt. Het resultaat is te zien op vitrine PERPLX.
1 oktober 2026
Voor artiesten die midden in een repetitie- en onderzoeksproces zitten, is een fotograaf niet altijd vanzelfsprekend. “De ene is superchill en begint meteen te poseren voor een ganse fotoshoot. Dan ga je mee in die energie. Bij een andere voel je de stress en het moeilijke zoeken dat bij creëren hoort. Dan neem ik meer afstand en word ik de fly on the wall.”
Afhankelijk van het karakter van de maker en de fase waarin een creatie zich bevindt, wisselt Verplancke dus van rol. De ene keer is ze bijna een modefotograaf, de andere keer probeert ze zo onzichtbaar mogelijk te worden. “Sommige artiesten ken ik heel goed en zijn vrienden. Bij anderen was het een eerste kennismaking.”
Ze stelde iedereen dezelfde vraag: ‘Waarom ben je met circus begonnen?’ En misschien nog interessanter: ‘Waarom ben je in circus gebleven?’
In die antwoorden keerde één ding opvallend vaak terug: vrijheid. Maar ook, eens je van die vrijheid geproefd hebt, lijkt er geen weg terug. Arne Sabbe van Collectif Malunés die geïnterviewd werd door Veplancke tijdens zijn creatie Ki No Nagare, vertelt hoe hij op zijn achttiende voor de keuze stond tussen circus en chemie. Tot hij het gevoel van de teeterboard leerde kennen. Toen wist hij het.
Circus is, zoals een van de artiesten het omschrijft, the best job in the world. Maar het is niet alleen maar hoogtes. De gesprekken gingen ook over tegen muren lopen: over hoe samenwerken, de druk om te slagen en de fysieke zwaarte die onlosmakelijk bij het vak hoort.
Dat Verplancke zelf circusartiest is, beïnvloedt ook haar manier van fotograferen. “Omdat ik zelf veel bezig ben met movement research, kan ik beter inschatten wanneer het moment komt om vast te leggen. Je voelt beter wanneer een beweging zich naar een beeld toe ontvouwt. Wanneer je moet wachten en wanneer te klikken met de camera.”
Tegelijk blijft ze zoeken naar haar eigen positie als fotograaf. Hoe ontwikkel je een eigen stijl zonder dat die de artiest voor de voeten loopt? “Je wil in een foto iets van jezelf laten zien, maar tegelijk ook ten volle het karakter van de artiest of het gezelschap vatten.”
Misschien is dat ook wat WERDEN vastlegt: geen circusartiesten als afgewerkte beelden, maar mensen midden in het worden. Zoekend. Zowel de artiest als de fotograaf.
Werden, doorlopend tijdens VITRINE PERPLX van 9 tot en met 11 oktober in Antigone, Kortrijk.
Auteur: Liv Laveyne