Immaterieel erfgoed van circus in de kijker?

Open call

Circus in Vlaanderen is rijk aan immaterieel erfgoed. Denk maar aan het beoefenen van diverse disciplines – zoals clownerie of trapeze – of aan alles wat achter de schermen gebeurt – zoals decors ontwerpen of tenten opbouwen. Elk van die praktijken heeft zijn eigen kennis, gewoontes en technieken.

Ben jij betrokken bij circus - voor of achter de schermen - en heb je interesse om dat in de kijker te zetten? Komend jaar zetten CEMPER en Circuscentrum zich in om immaterieel erfgoed van circus zichtbaar te maken op immaterieelerfgoed.be.

Collectif Malunés/MOVEDBYMATTER - BITBYBIT | © Kalimba Mendes
Collectif Malunés/MOVEDBYMATTER - BITBYBIT | © Kalimba Mendes
Collectif Malunés/MOVEDBYMATTER - BITBYBIT | © Kalimba Mendes

Circus op immaterieelerfgoed.be

Immaterieelerfgoed​.be is een website van de Vlaamse overheid die immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in beeld brengt. Daarop verzamelt Werkplaats immaterieel erfgoed een rijkdom aan levende erfgoedpraktijken die doorgegeven worden aan de volgende generaties. Dat gaat van feesten, rituelen en sociale gebruiken tot mondelinge, culinaire of speltradities en ambachten. Enkele voorbeelden van circuspraktijken die je al in het overzicht vindt:

  • Clownerie: De traditionele clown heeft een wit gezicht, een uitgesproken zwarte wenkbrauw die uniek is voor elke clown en rode oren. Hij heeft een statige autoriteit in de circuspiste en wordt niet voor niks de ​‘prins van het circus’ genoemd. Het kostuum van deze clown weerspiegelt zijn aanzien. Het blinkt van de diamanten en pailletten. Dergelijk kostuum staat in schril contrast met het kostuum van de ​‘august’. Dat is traditioneel de partner of tegenspeler van de clown en staat bekend voor zijn onhandigheid, rode neus en te grote kleren. Hij is meestal het mikpunt van de grappen; degene die op zijn achterste wordt getrapt of wiens gezicht nat wordt van een spuitende bloem.
  • Commedia dell’arte in het circus: Commedia dell’arte is een theatervorm dat vooral van de 16e tot de 18de eeuw populair was. Het kenmerkt zich door improvisatie, vaste personages, het gebruik van maskers, humor en acrobatische elementen. Veel aspecten uit commedia dell’arte komen terug in het circus. Zo zijn de clowns vaste personages in het circus die iets meemaken of iets vertellen. Het verhaal vormt – net als bij commedia dell’arte — een kapstok om te laten zien hoe de personages met bepaalde situaties omgaan. Veel lazzi (komische tussenstukjes) zijn ook in clownsnummers terechtgekomen.


Maak jouw immaterieel circuserfgoed zichtbaar

Wil jij jouw circuspraktijk in de kijker zetten en zo de verzameling op immaterieelerfgoed​.be rijker maken? We doen graag een beroep op iedereen die voor of achter de schermen betrokken is bij circus om de verzameling aan te vullen.

Hoe doe je dat?

Bij het registreren van jouw immaterieel erfgoed dien je een tekst en foto in. Niet iedereen zal jouw circuspraktijk kennen. Omschrijf dus goed wat het juist inhoudt. Waar gaat het over? Hoe doe je het? Welke kennis en technieken moet je beheersen? En welk materiaal heb je erbij nodig? Andere vragen die je kan beantwoorden zijn:

  • Waar kent het zijn oorsprong?
  • Hoe is het doorheen de jaren geëvolueerd?
  • Hoe wordt de kennis overgedragen?


Ondersteuning bij jouw registratie

Heb je graag hulp bij het registreren van jouw immaterieel erfgoed? Heb je nog vragen? CEMPER helpt je graag op weg.