Een circusvoorstelling creëren is geen sinecure: het duurt eeuwen en na elke up volgt een stevige down. Om het allemaal wat plezanter – of juist stresserender – te maken trekt fotografe Sarah Vanheuverzwijn naar een gezelschap in volle creatie en voelt hen zachtjes aan de tand.

“Als alles volgens plan verloopt, gaan we met de residenties van start in januari 2025; voorlopig bevinden we ons nog in volle vooronderzoek. Doordat we niet het volledige bedrag van de gevraagde subsidies kregen, moeten we opnieuw budgetteren. Het is dus goed mogelijk dat er nog ideeën, werkweken, of in het ergste geval functies, sneuvelen. Mijn vorige voorstelling Kizuna moet daarnaast nog in première gaan.” Als zelfstandige kan Tim niet makkelijk tussendoor ergens een periode gaan herbronnen. “Aangezien ik naast mijn artiestenbestaan nog een parallelle job uitoefen bij de televisie, is het mooi meegenomen dat het creëren relatief snel vooruit kan gaan. Ik begin nu aan mijn vijfde voorstelling sinds 2017.”

© Sarah Vanheuverzwijn

“Het aanvankelijke plan was om hier deze week in mijn eentje vooronderzoek te doen, maar tijdens het schrijven van het dossier bedacht ik me dat een jonger hoofdpersonage interessanter zou zijn, meer behapbaar, representatiever voor de digitale verslaving waarmee hij kampt, en de manier waarop ik dat in beeld wil brengen. En daar kwam Dries Notelteirs, die mij overigens eerder zélf had gecontacteerd voor een eventuele samenwerking, in beeld. Dries studeerde aan de toneelschool en is de betere acteur van ons twee. Ikzelf heb qua theater vooral een technische achtergrond, onder andere als lichtontwerper, decorbouwer en als technieker voor Alexander Vantournhout. Dries kende mijn werk en we delen de liefde voor magie. Samenwerking was een logische volgende stap.”

“Deze week zoeken we naar de juiste ingrediënten voor het verhaal dat we willen vertellen, maar het blijft een voorstelling gemaakt door goochelaars. Op één lijn zitten is essentieel om ook tussen de werkweken door inspiratie te kunnen opdoen en elkaar daarvan op de hoogte te kunnen houden. Ik kreeg eerder de kans een onderzoek te doen naar hoe ik thema’s als gender en identiteit kan omzetten in illusies, waardoor ik al wat langer met het onderwerp bezig ben en er tussentijds in mijn hoofd al heel wat ideeën konden rijpen. Die trek ik nu samen met Dries weer uit elkaar, om die daarna opnieuw te installeren in een gemeenschappelijke taal. Als Dries al niet begrijpt wat ik met een idee bedoel, dan is dat een signaal dat het voor mezelf al te evident geworden is. In dat opzicht is het niet slecht ideeën op die manier door te geven en te herwerken. We moeten zorgen dat het ook duidelijk is voor iemand die het voor de eerste keer ziet of hoort.”

“Eigenlijk had ik vooral een ‘schrijftafel’ voorzien voor deze week, waarbij we inspiratie zouden opdoen uit boeken, het bekijken van filmpjes, praten, … Nu we bezig zijn merk ik dat we het meteen toch een stuk praktischer aanpakken; we vertrekken nu vanuit het verhaal en hoe het te brengen. ‘Krijgen we dit wel woordeloos verteld zonder dat het saai en technisch wordt?’ Maar ook: ‘Hoe simuleren we een angstaanval zonder dat het meteen een hartstilstand lijkt?’ Dat je zoiets makkelijker spelend aan elkaar uitgelegd krijgt, behoeft weinig uitleg.”

© Sarah Vanheuverzwijn

“De voorstelling gaat Dopamine heten. We stappen deze week dan ook in het leven van een man die zich helemaal verliest in de digitale wereld, vergroeid is met zijn gsm en alles wat met dating te maken heeft. Roken, drinken, angstaanvallen en bijhorende medicatie, de roes opzoeken, ontwenningsverschijnselen, … het zijn allemaal zaken waarin iemand die verslavingsgevoelig is, snel kan rollen, zeker als die te vaak in isolement vertoeft. Magie kunnen gebruiken om die bijhorende sfeer te scheppen, maakt het voor ons erg interessant. Dezelfde sigaret meermaals opsteken is normalerwijze niet mogelijk, behalve als goochelaar, dan kan het wel. Op die manier kunnen we op een tiental seconden speeltijd bij wijze van spreken een periode van twee dagen verveling schetsen. Ook het opgroeien tot volwassene willen we op dergelijke manier proberen weergeven, vandaar dat hier ook een pop rondslingert. Weken zoals deze zijn erg nuttig om hiermee te experimenteren, de mogelijkheden af te toetsen in het gebruik van props.”

“Niet iedereen zal zich volledig met de inhoud kunnen identificeren, maar de bedoeling is wel dat het achterliggende gevoel voor iedereen herkenbaar is. Stel je bijvoorbeeld een wedstijdje voor waarbij je om het langst wacht vooraleer je een binnengekomen sms’je bekijkt. Dat prangende gevoel dat moeilijk te beheersen valt, daarover gaat het onder andere, en dat proberen we deze week visueel duidelijk te maken. We gaan het verhaal echter vrij suggestief houden, niet te expliciet weergeven, zodat het publiek de kans krijgt om er eventueel een parallelle betekenis aan te geven die óók een bepaalde emotie teweegbrengt, zodat achteraf in de auto gesprekken kunnen gevoerd worden over de interpretatie van de inhoud.”

Auteur: Sarah Vanheuverzwijn
Dit artikel verscheen in Circusmagazine #80 (september 2024)